v3.5

Endüstriyel Tasarım Nedir?

Endüstriyel Tasarım Hakkında

Endüstriyel Tasarım Nedir[?]
Endüstri Ürünleri Tasarımı (Görsel Kaynak)

İlk olarak endüstriyel tasarım ve endüstri ürünleri tasarımı aynı faaliyeti ifade etmektedir. Endüstriyel tasarım sanayi devriminden sonra ortaya çıkmış bir kavramdır. Kestirme bir tanımla endüstriyel tasarıma, seri üretime uygun ürün tasarlama işi diyebiliriz. WDO’nun (World Design Organization, eski adıyla ICSID) tanımına göre tasarım, amacı objelerin, işlemlerin, hizmetlerin ve her türlü sistemin çok yönlü özelliklerini meydana getirmek olan bir üretme aktivitesidir. Bu nedenle tasarım, teknolojilerin yenilikçi insancıllaştırılmasının ve kültürel – ekonomik alışverişin odak noktasını teşkil etmektedir. Endüstriyel tasarım ise yenilikleri yönlendiren, iş başarısını doğuran ve yenilikçi ürünler, sistemler, hizmetler ve deneyimler yoluyla daha iyi bir yaşam kalitesine ulaştıran stratejik bir problem çözme sürecidir. Endüstriyel Tasarım, mümkün olan ile mevcut olan arasındaki boşluğu kapatır. Daha iyi bir ürün, sistem, hizmet, deneyim veya bir iş yapma niyeti ile birlikte ortaklaşa çözüm üretmek ve problemleri çözmek için yaratıcılığı kullanan, disiplinlerarası bir meslektir. Endüstriyel Tasarımı kalpten, sorunları fırsat olarak yeniden planlayarak geleceğe bakmak için daha iyimser bir yol sağlar. Ekonomik, sosyal ve çevresel alanlarda yeni değerler ve rekabet avantajı sağlamak için yenilik, teknoloji, araştırma, iş modeli ve müşterileri birbirine bağlar.

Endüstriyel Tasarımı Kim Yapar?

Endüstriyel tasarımı, endüstriyel tasarımcılar yapar. Nasıl ki inşa edilen yapıları mimar çizer, ağaçları bahçıvanlar budar, uzaya astronatlar gider, endüstriyel tasarımı da endüstriyel tasarımcılar yapar. Ülkemizde endüstriyel tasarım eğitimi verip bu işte uzmanlaşmış kişiler yetiştiren üniversiteler mevcuttur. Ürün tasarımını başka meslek gruplarına bırakmaya gerek yoktur. ODTÜ'nün daha önceki bir tanımına göre endüstri ürünleri tasarımcısı, ihtiyaçların belirlenmesine, belirlenen ihtiyaçların yeni ürünlere dönüşmesine ya da yapılacak değişikliklerle mevcut ürünlere yansımasına, ürünlerin kullanım ömrünü tamamladıktan sonra değerlendirilmesine kadar birçok aşamaya katkıda bulunur; tasarım sürecinde hem üretici kuruluşun üretim olanakları, maliyet, pazar payı, hedef kitle gibi kaygılarını hem de kullanıcının kültürel değerlerini, estetik beğenisini, kullanım kolaylığı ve güvenlik gibi ihtiyaçlarını gözetir.

Türkiye’de Endüstriyel Tasarım

Türkiye'de endüstriyel tasarım mesleği yaklaşık 1970'lerde oluşmaya başlamıştır. Önceki dönemlerde bu alandaki açığı kapatmak için genelde mimarlık ve benzeri meslek alanından kişiler hizmet vermeye çalışmıştır. Gelişen teknoloji ile değişen üretim yöntemleri ve oluşumuna hız katan ürün tasarım kültürü, bu alanda uzman kişiler yetiştirilmesini gerekli kılmıştır. 1971 yılında MSGSÜ (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) tarafından kurulan Türkiye'nin ilk endüstri ürünleri tasarımı bölümü ile ülkemizde bu uzmanlık alanının eğitimi verilmeye başlanmıştır. Daha sonra ülkemizde tasarım kültürünü yerleştirmek için çeşitli organizasyonlar düzenlenmeye başlamıştır. Bu alanda en önemli organizasyon EMTK'dır. ETMK (Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu) Türkiye'de endüstriyel tasarımcıları bir araya getirerek ülkede bir tasarım kültürü oluşturmayı, mesleği tanıtmayı ve haklarını oluşturmayı amaçlayan bir kuruluştur.

Üniversite bazında kurulan ilk bağımsız bölüm MSGSÜ Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü olmasına rağmen, Türkiye'de Endüstri Ürünleri Tasarımı eğitiminin ilk kıpırtıları 1950'lere kadar geriye götürülebilir. Detaylı bilgi ve ileri okuma için İTÜ tarafından düzenlenen "Endüstriyel Tasarım Eğitimi" konulu Endüstriyel Tasarım Toplantıları'nın 1998 ve 1999 Bildirileri'nde yer alan "Türkiye'de Endüstriyel Tasarım Eğitimi: Dün ve Bugüne Dair İki Saptama" başlıklı yazıya göz atılabilir.

Türkiye'de bu alanda eğitim veren birçok üniversite vardır. Uzmanlık alanı olarak tasarımı seçmiş meslek sahipleri ya üretim yapan bir firmada Ar-Ge faaliyetleri sürdürmekte ya da kendi kişisel tasarım ve danışmanlık şirketlerini kurup bir çok farklı sektöre hizmet etmektedirler. Örnek vermek gerekirse Studio HDD endüstriyel tasarım firması bir çok özel proje yürüttüğü gibi Hasbro'nun tasarım danışmanlığını da başarı ile yapmaktadır.

Ar-Ge ve Endüstriyel Tasarım

Ar-Ge hayatımıza son zamanlarda girmiş olan ve manası araştırma geliştirme olan bir kavramdır. Peki Ar-Ge neden vardır? Zaman geçtikçe her türlü imkan, insanların istek ve ihtiyaçları artmaktadır. Eskiden tek fonksiyonlu, tekdüze problem çözümlü ve temel ihtiyaçların çözümüne yönelik ürünler insanlara yeterken, artık artan ihtiyaçlarla beraber insan hayatını en ince detayına kadar kolaylaştırmak bir hedef olmuştur. Firmalar bu rekabet ortamında ayakta kalabilmek için ya temel ihtyaçlara farklı çözümler sunacak, ya çözülmemiş problemlere el atacak, ya da ikisini birden yapacaktır. Çağımızdaki en büyük pazarlama inovasyondur(yenilik). 2007 yılında piyasaya sürülen iPhone, cep telefonu ihtiyacına farklı bir çözüm getirmiş ve bu piyasaya artı bir değer katarak; hem rakiplerine kendini klonlatmayı başarmış, hem sürüklenen değil sürükleyen olmuş, hem Apple markasına prestij kazandırmış, hem de insanlara farklı bir deneyim yaşatmış ve resmi bilgiler ışığında 3g modeli 1 hafta içinde 1 milyon adet satmıştır. Bu da bize Ar-Ge'nin gücünü gösterir. Zira bütün büyük firmaların Ar-Ge departmanlarına milyonlarca dolar yatırması Ar-Ge'nin öneminin en büyük kanıtıdır.